प्रेम म्हणजे समजून घेणं: घरातल्या न बोललेल्या अपेक्षा

“तुला एवढंसुद्धा समजत नाही का?” हे वाक्य अनेकदा एखाद्या छोट्या कामावरून सुरू होतं. पण त्यामागे न बोललेली अपेक्षा, घाई किंवा आधीचा एखादा अनुभव असू शकतो. समोरची व्यक्ती आपल्याला ओळखते म्हणून तिला सगळं आपोआप कळेल, अशी अपेक्षा ठेवल्यास नेमका मुद्दा सांगायचाच राहून जातो.

समजून घेणं ही केवळ भावना नाही. दुसऱ्याची परिस्थिती ऐकणं, आपली गरज सांगणं आणि रोजच्या व्यवहारात ठरवलेलं काम पाळणं, यातूनही ती दिसू शकते.

एका जेवणावरून सुरू झालेली चर्चा

हा काल्पनिक प्रसंग आहे. रेवती आणि समीर दोघे कामावरून परतले होते. रेवतीला वाटलं, आज समीर जेवणाची तयारी करेल. समीरला वाटलं, रेवतीने आधीच काहीतरी ठरवलं असेल. प्रत्यक्षात दोघांनीही एकमेकांना विचारलं नव्हतं.

“मीही दमलो आहे,” असं दोघे एकमेकांना सांगत राहिले. त्या वाक्यात खोटं काही नव्हतं; पण संध्याकाळचं काम कसं वाटून घ्यायचं, याचं उत्तर त्यात नव्हतं.

शेवटी त्यांनी त्या दिवसासाठी साधं जेवण ठरवलं. मग पुढच्या आठवड्याची कामं लिहून पाहिली. खरेदी, तयारी आणि आवरणं ही वेगवेगळी कामं आहेत, हे कागदावर दिसलं. “कोणी मदत करणार?” या प्रश्नाऐवजी “कोणती जबाबदारी कोण घेणार?” असा प्रश्न पडला.

“मला काय हवं आहे” हे सांगता येऊ द्या

“तू कधीच काही करत नाहीस” असं म्हटलं की चर्चा लगेच संपूर्ण नात्यावर जाते. “आज खरेदी आणि जेवणाची तयारी दोन्ही माझ्याकडे आली; उद्या खरेदी तू करशील का?” या वाक्यात बोलण्याजोगा ठोस मुद्दा असतो.

याचा अर्थ समोरच्याने विचारलेल्या प्रत्येक गोष्टीला होकार द्यायलाच हवा असा नाही. वेळ किंवा क्षमता वेगळी असेल, तर दुसरा पर्याय सुचवता येतो. बदल झाल्यास आधी कळवणंही तितकंच महत्त्वाचं असतं.

ठरलेली व्यवस्था पुन्हा पाहा

एकदा कामं वाटली म्हणजे प्रश्न कायमचा सुटतोच असं नाही. कामाचे तास बदलू शकतात, एखादी नवीन जबाबदारी येऊ शकते. त्यामुळे जुनं ठरलेलं दोघांनाही पेलतं आहे का, हे अधूनमधून विचारता येतं.

रेवती आणि समीरच्या कथेत प्रेम सिद्ध करणारी मोठी घटना घडली नाही. मात्र दुसऱ्या दिवशी खरेदी कोण करणार याबद्दल दोघांच्या मनात एकच माहिती होती. काही वेळा नात्याला अशी छोटी स्पष्टताही हवी असते.

भावना व्यक्त करण्यासोबत रोजचा व्यवहारही ऐकून घेता आला, तर “तुला समजायला हवं होतं” या वाक्याऐवजी “आपण पुढे काय ठरवूया?” असा संवाद सुरू होऊ शकतो.