आयुष्य म्हणजे परिपूर्ण नाही, प्रामाणिक असणं: चूक मान्य केल्यानंतर

आपण केलेलं काम चांगलं दिसावं, यासाठी प्रयत्न करणं स्वाभाविक आहे. पण सगळं व्यवस्थित दिसावं म्हणून चूक लपवावी लागली, तर चित्र आणि प्रत्यक्ष परिस्थिती यांच्यात अंतर वाढत जातं.

प्रामाणिक असणं म्हणजे प्रत्येक गोष्ट प्रत्येकाला सांगणं नाही. आपल्या निर्णयामुळे प्रभावित होणाऱ्या व्यक्तीला आवश्यक माहिती देणं आणि स्वतःची भूमिका स्पष्ट ठेवणं, हा त्याचा एक रोजच्या व्यवहारातला अर्थ आहे.

चुकीच्या वेळेचा संदेश

एका काल्पनिक प्रसंगात, निलयने कार्यक्रमाची वेळ मित्रांना चुकीची पाठवली. चूक लक्षात आल्यावर त्याला असं म्हणावंसं वाटलं की आयोजकांनी वेळ बदलली. त्यामुळे स्वतःची अडचण कमी झाली असती, पण मित्रांना चुकीची माहिती का मिळाली हे समजलं नसतं.

त्याने त्याऐवजी संदेश पाठवला: “मी आधी पाठवलेली वेळ चुकीची होती. कार्यक्रम सहाला आहे. माझ्या संदेशामुळे तुमचं नियोजन बदललं असेल, तर मला सांगा. मी आता सर्वांना योग्य वेळ कळवतो.”

त्या वाक्याने चूक पुसली गेली नाही. काही मित्रांना गैरसोय झालीच. मात्र आता कोणती माहिती बरोबर आहे आणि पुढचं काम कोण करणार आहे, हे स्पष्ट झालं.

माफीसोबत दुरुस्तीही हवी

“माझी चूक झाली” म्हटल्यानंतर नेमकं काय बिघडलं ते समजून घेणं आवश्यक असतं. समोरची व्यक्ती बोलत असताना लगेच स्वतःची बाजू सांगण्याची घाई टाळता येते.

दुरुस्ती शक्य असेल तर ती कोण करणार आणि कधी करणार, हे ठरवा. शक्य नसेल, तर अवास्तव वचन देऊन दुसरी चूक वाढवू नका. “मी हे आत्ता बदलू शकत नाही; पण पुढच्या वेळी तपासण्यासाठी ही पद्धत ठेवतो,” असं नेमकं उत्तर देता येतं.

स्वतःला एकच नाव देऊ नका

एक काम चुकलं म्हणजे आपली प्रत्येक कृती चुकीची आहे, असा निष्कर्ष काढण्याची गरज नाही. व्यक्तीवर शिक्का मारण्याऐवजी कृतीचं वर्णन केल्यास बदलाची जागा दिसते. “मी निष्काळजीच आहे” यापेक्षा “मी वेळ पुन्हा तपासली नाही” हे वाक्य पुढचं पाऊल सांगतं.

निलयने पुढच्या कार्यक्रमासाठी माहिती पाठवण्याआधी मूळ निमंत्रणाशी वेळ जुळवण्याची नोंद केली. ही काही मोठी घोषणा नव्हती; त्याने पद्धतीत केलेला छोटा बदल होता.

परिपूर्ण प्रतिमा जपण्यापेक्षा चूक समजून घेण्यासाठी संवाद खुला ठेवणं अधिक उपयोगाचं ठरू शकतं. विश्वास एका माफीने लगेच परत येईलच असं नाही. पण पुढच्या कृतींमध्ये प्रामाणिकपणा दिसू लागला, तर नात्यात पुन्हा स्पष्टपणे बोलण्याची संधी तयार होते.