खरी मैत्री ओळखायची वेळ

ही काल्पनिक कथा आहे.

अमोल आणि रोहन शाळेपासून मित्र होते. दोघांच्या नोकऱ्या वेगळ्या शहरांत असल्यामुळे रोज बोलणं होत नसे. कधी एखादा फोटो, कधी वाढदिवसाचा फोन आणि भेट झाली तर लांब गप्पा, एवढाच संपर्क होता.

अमोलची नोकरी गेली त्या दिवशी त्याने अनेकांना काही सांगितलं नाही. रोहनला संदेश पाठवला, पण पुढे काय बोलावं ते त्यालाही कळेना. “आत्ता सल्ला नको. थोडं बोलायचं आहे,” एवढंच त्याने लिहिलं.

पहिल्या फोनवर उत्तरांची घाई नव्हती

रोहनने लगेच ओळखीच्या सर्व लोकांना फोन केले नाहीत. त्याने अमोलची गोष्ट ऐकली. पुढचं काम सुचवण्याआधी विचारलं, “तुला आज काय सर्वांत अवघड वाटतंय?”

अमोलला नवीन काम शोधण्यापेक्षा घरी बातमी सांगण्याची चिंता होती. दोघांनी त्या संभाषणाची सुरुवात कशी करावी याबद्दल विचार केला. घरच्यांचा प्रतिसाद कसा असेल याची हमी रोहनने दिली नाही; अमोलला स्वतःचं म्हणणं नीट मांडायला सोबत दिली.

मदतीचा अर्थ बदलत गेला

काही दिवसांनी अमोलने परिचयपत्र दाखवलं. रोहन त्या क्षेत्रात काम करत नव्हता. त्यामुळे त्याने तज्ज्ञ असल्यासारखा सल्ला दिला नाही. त्याला उमगलेले अस्पष्ट भाग दाखवले आणि एका ओळखीच्या व्यक्तीला ते वाचायला विचारू का, अशी परवानगी मागितली.

अर्ज अमोलनेच निवडले. कुठे पाठवायचे आणि कोणाशी बोलायचं हे त्याने ठरवलं. रोहनची मदत त्या निर्णयांची जागा घेण्यासाठी नव्हती.

एका मुलाखतीच्या आदल्या दिवशी रोहनला फोन घेता आला नाही. त्याने रात्री संदेश केला: “आज बोलू शकलो नाही. उद्या सकाळी वेळ देऊ शकतो.” अमोलला निराशा झाली, पण एका फोनवरून मागच्या सगळ्या मदतीचा अर्थ बदलला नाही.

मैत्रीत एकट्याचीच गोष्ट नसते

नोकरीच्या शोधात असतानाही अमोलने एकदा रोहनला विचारलं, “तुझं काम कसं चाललंय?” त्या प्रश्नामुळे गप्पांना वेगळी जागा मिळाली. त्यांची मैत्री केवळ मदत करणारा आणि मदत घेणारा अशा दोन भूमिकांमध्ये अडकली नाही.

काही आठवड्यांनी अमोलची एका नव्या कामासाठी निवड झाली. त्याने मित्राचे आभार मानले. रोहन म्हणाला, “अर्ज तू केलेस, मुलाखत तू दिलीस. मी काही ठिकाणी सोबत होतो.”

खरी मैत्री ओळखण्याचा हा एकच निकष नाही. या कथेत ती ऐकून घेण्यात, परवानगी मागण्यात आणि समोरच्याला स्वतःचे निर्णय घेऊ देण्यात दिसते. नात्यात मदत आणि मर्यादा दोन्ही कशा ठेवाव्यात, यावर मैत्रीची किंमत हा लेखही वाचता येईल.